Blog

Ağız Kuruluğu Neden Olur, Nasıl Geçer?

Sabah uyandığınızda ağzınızda o tanıdık, rahatsız edici kuruluk hissi… Diliniz damağınıza yapışmış gibi, ilk yudum suyu içmeden konuşmak bile zor. Gün içinde ise çantanızda ya da masanızda mutlaka bir şişe su bulundurma ihtiyacı. Çoğumuz bu durumu “Biraz susuz kaldım galiba” deyip geçiştiriyoruz. Oysa ağız kuruluğu, çoğu zaman basit bir susuzluktan çok daha fazlasını anlatır. Bedenin, “Beni biraz dinle” deme şekillerinden biridir aslında.

Ağız kuruluğu günlük yaşam kalitesini fark edilenden çok daha fazla etkiler. Yemek yerken lokmayı yutmak zorlaşır, konuşurken kelimeler ağzınızda dolaşmaz olur, hatta bazı kişilerde ağız kokusu ya da yanma hissi bile ortaya çıkabilir. Uzun vadede ise diş çürükleri, diş eti problemleri ve ağız içi enfeksiyonlar için adeta zemin hazırlar. Yani “önemsiz” gibi görünen bu durum, ihmal edildiğinde ağız ve diş sağlığını sessizce yıpratır.

Tıbbi adıyla kserostomi olarak bilinen ağız kuruluğu, tükürük bezlerinin yeterince tükürük üretememesi sonucu ortaya çıkar. Tükürük ise çoğu zaman farkında olmadığımız ama hayati öneme sahip bir sıvıdır. Dişlerin yüzeyini temizler, bakterilerin çoğalmasını engeller, çürük oluşumuna karşı doğal bir kalkan görevi görür. Aynı zamanda tat almayı, çiğnemeyi, yutkunmayı ve rahatça konuşmayı mümkün kılar. Kısacası tükürük azaldığında, ağız içindeki denge de bozulur.

Bu yüzden ağız kuruluğu sadece “rahatsız edici bir his” olarak görülmemelidir. Bazen kullanılan bir ilaç, bazen yoğun stres, bazen de altta yatan bir sağlık sorunu bu durumun nedeni olabilir. Vücut, küçük bir belirtiyle büyük bir mesaj vermeye çalışıyor olabilir.

Ağız Kuruluğu Neden Olur?

Ağız kuruluğu çoğu zaman tek bir nedene bağlı değildir. Günlük alışkanlıklar, stres ve bazı sağlık durumları bir araya gelerek bu rahatsız edici hissi ortaya çıkarabilir.

Yetersiz Su Tüketimi
Gün içinde yeterince su içmemek, ağız kuruluğunun en yaygın nedenidir. Özellikle çay, kahve gibi içecekleri fazla tüketip suyu ihmal ettiğinizde, ağız içindeki nem azalır.

Stres ve Kaygı
Yoğun stres ve heyecan anlarında ağzın kuruması çok sık görülür. Sinir sistemi bu durumlarda tükürük bezlerini etkiler ve geçici bir kuruluk hissi oluşur.

Kullanılan İlaçlar
Bazı ilaçlar tükürük üretimini azaltabilir. Özellikle antidepresanlar, tansiyon ve alerji ilaçları ağız kuruluğuna yol açabilir.

Ağızdan Nefes Alma
Gece ağzı açık uyumak ya da burun tıkanıklığı nedeniyle ağızdan nefes almak, sabahları belirgin bir ağız kuruluğuna neden olur.

Sigara ve Alkol
Sigara ağız içini kurutur, alkol ise vücudun susuz kalmasına yol açar. Düzenli kullanım ağız kuruluğunu artırır.

Bazı Hastalıklar
Diyabet, romatizmal hastalıklar ve hormonal dengesizlikler ağız kuruluğuna sebep olabilir.

İleri Yaş
Yaşla birlikte tükürük bezlerinin çalışması yavaşlayabilir ve kullanılan ilaçlar artabilir. Bu da ağız kuruluğunu daha sık hale getirir.

Ağız Kuruluğu Hangi Sorunlara Yol Açar?

Çoğu zaman sadece geçici bir rahatsızlık gibi görülür ama aslında etkileri bununla sınırlı değildir. Tükürük, ağız içinin doğal koruyucusudur; dişleri temizler, bakterilerin çoğalmasını engeller ve ağız içindeki dengeyi sağlar. Tükürük azaldığında ise bu koruyucu kalkan yavaş yavaş ortadan kalkar.

Ağzı kuruyan kişilerde diş çürükleri çok daha hızlı gelişebilir. Çünkü tükürük olmadığı zaman dişlerin üzerindeki asitler ve bakteriler temizlenemez. Buna bağlı olarak ağız kokusu da sık görülür; kişi ne kadar diş fırçalarsa fırçalasın, kalıcı bir koku hissi oluşabilir. Zamanla diş etleri hassaslaşır, kızarıklık ve kanama gibi diş eti problemleri ortaya çıkabilir.

Kuruluk ilerledikçe dil üzerinde yanma, batma ya da acıma hissi oluşabilir. Bazı kişiler yemek yerken ya da konuşurken zorlandığını fark eder. Yutkunmak güçleşir, uzun konuşmalar yorucu hale gelir. Tat alma duyusunda azalma da sık görülen sonuçlarından biridir; sevdiğiniz yiyecekler eskisi kadar lezzetli gelmeyebilir.

Ağız içindeki nemin azalması, mantar ve benzeri enfeksiyonlar için de uygun bir ortam yaratır. Özellikle bağışıklığı zayıf olan kişilerde bu enfeksiyonlar daha kolay gelişir.

Ağız Kuruluğu Nasıl Geçer?

Hafifletmenin yolu, çoğu zaman küçük ama düzenli alışkanlıklardan geçer. Gün içinde suyu ihmal etmemek bu işin en temel adımıdır. Bir anda çok su içmektense, gün boyu sık sık birkaç yudum almak ağız içindeki nemi korumaya yardımcı olur. Özellikle sabah uyanır uyanmaz ve gece yatmadan önce içilen su, ağızdaki kuruluğu belirgin şekilde azaltabilir. Şekersiz sakız ya da pastil kullanmak da tükürük bezlerini harekete geçirerek ağzın doğal dengesini destekler. Burada önemli olan nokta, şekerli ürünlerden uzak durmaktır; çünkü bu tür ürünler kısa süreli rahatlama sağlasa da uzun vadede dişlere zarar verir.

Beslenme ve yaşam alışkanlıkları da ağız kuruması üzerinde düşündüğünüzden daha etkilidir. Kahve, alkol ve aşırı kafein tüketimi ağız içini daha da kurutabilir. Tamamen bırakmak zorunda değilsiniz ama miktarı azaltmak bile fark yaratır. Ayrıca özellikle kış aylarında kuru hava, ağızdaki kuruluğu artırır. Gece uyuduğunuz ortamın havasını biraz nemlendirmek, sabahları yaşanan kuruluk hissini hafifletebilir.

Ağız hijyenine özen göstermek de bu süreçte büyük önem taşır. Dişleri düzenli fırçalamak, diş ipi kullanmak ve alkol içermeyen ağız gargaralarını tercih etmek ağız içini daha konforlu hale getirir. Eğer sürekli ağızdan nefes alıyorsanız, bunun altında yatan nedeni bulmak da önemlidir. Burun tıkanıklığı gibi basit bir sorun bile ağız kuruluğunu tetikleyebilir. Bunları eksiksiz uyguladığınızda da bu sorun devam ediyorsa muhakkak bir muayene randevusu almalısınız…

Atayeter Diş Kliniği